Gemeenteraad Sittard-Geleen in tweestrijd over voorkeursrecht: "Het gaat om meer dan stenen"
Let op: AI kan fouten maken. Dit artikel is nog niet gecontroleerd door de griffie.
De gemeenteraad van Sittard-Geleen debatteert over het vestigen van een voorkeursrecht op vijf locaties, waaronder de Philipsbuurt. Dit geeft de gemeente het eerste recht van koop bij verkoop van grond of woningen. Het doel: betaalbare en toekomstbestendige woningen realiseren. Maar niet iedereen is overtuigd.
Politiekverslaggever Rijk de Bat
In een levendig debat over het vestigen van een voorkeursrecht op vijf locaties in Sittard-Geleen, waaronder de Philipsbuurt, kwamen de meningen van de raadsleden sterk naar voren. Het voorstel, dat de gemeente het eerste recht van koop geeft bij verkoop van grond of woningen, heeft als doel om betaalbare en toekomstbestendige woningen te realiseren. Maar de discussie draaide niet alleen om stenen en cement; het ging ook over de rechten van de huidige bewoners en de impact op hun leven.
Chris Levels, een inspreker en mede-eigenaar van een woning in de Philipsbuurt, uitte zijn zorgen: "Alles wat we in jaren hebben opgebouwd, hangt aan een zijden draadje. Een veilige omgeving voor mijn zoontje om op te groeien lijkt binnenkort een bouwplaats te worden." Hij vroeg de raad om het voorkeursrecht niet te verlengen, zodat bewoners hun toekomst in de buurt kunnen blijven opbouwen.
De fracties waren verdeeld. D66 sprak van een "positief kritisch" oordeel over het voorkeursrecht, maar uitte zorgen over de versnipperde toepassing in de Philipsbuurt. "Hoe groot is de kans dat het voorkeursrecht niet het gewenste resultaat gaat hebben?" vroeg P.R. Pi van de Venne. De VVD benadrukte het belang van eerlijke communicatie en compensatie voor bewoners die nadeel ondervinden, zoals verlies van uitzicht of waardevermindering van hun woning.
Aan de andere kant stond GroenLinks/PvdA, die het voorstel volledig steunde. "Het gaat om een wijk die straks compleet nieuw komt uit te zien en een aantrekkelijke woonomgeving moet worden," aldus J.E. Janssen. Hij benadrukte dat het om een afweging tussen individuele en algemene belangen gaat.
Wethouder Geilen verdedigde het voorstel door te wijzen op de noodzaak van regie vanuit de gemeente om betaalbare woningen te realiseren. "Het voorkeursrecht is geen beperking, maar een kans," stelde hij. Hij erkende de emotionele impact op bewoners, maar benadrukte dat niemand gedwongen wordt te verkopen.
De discussie raakte ook aan juridische aspecten. Mevrouw Lotfy van Burger Centraal vroeg zich af of de juridische basis voor het voorkeursrecht wel deugdelijk was. "Wie zijn wij om de mening van inwoners te passeren?" vroeg ze, verwijzend naar de insprekers en zienswijzen van bewoners.
Het debat maakte duidelijk dat de gemeenteraad voor een lastige keuze staat. Enerzijds is er de wens om de woningvoorraad te vernieuwen en toekomstbestendig te maken, anderzijds zijn er de zorgen van bewoners die vrezen voor hun eigendomsrechten en woongenot. De uiteindelijke beslissing zal niet alleen de fysieke omgeving van Sittard-Geleen veranderen, maar ook de levens van de mensen die er wonen.
Samenvatting van het voorstel
De gemeenteraad van Sittard-Geleen overweegt om een voorkeursrecht te vestigen op vijf locaties in de gemeente. Dit betekent dat de gemeente het eerste recht van koop krijgt als de eigenaren besluiten hun grond of woningen te verkopen. Het voorstel richt zich op vier locaties aan de randen van dorpen voor kleinschalige woningbouw, bekend als 'straatje erbij', en op 39 particuliere woningen in de Philipsbuurt voor modernisering. Het doel is om de bouw van betaalbare en nultredenwoningen te stimuleren en de leefbaarheid te verbeteren. De gemeenteraad moet nog beslissen over dit voorstel, dat een voorkeursrecht voor drie jaar zou vestigen. Het college heeft al een voorlopig voorkeursrecht ingesteld, dat binnen drie maanden door de raad moet worden bevestigd. Het voorkeursrecht helpt de gemeente om speculatie te voorkomen en meer controle te hebben over de ontwikkeling van de gebieden.
Analyse van het voorstel: Vestigen voorkeursrecht in het kader van ‘straatje-erbij’ en moderniseringslocatie ‘Philipsbuurt’
Titel en Samenvatting:
Het voorstel betreft het vestigen van een voorkeursrecht op vijf locaties in de gemeente Sittard-Geleen, waaronder vier locaties voor kleinschalige woningbouw aan de randen van dorpen ('straatje erbij') en één moderniseringslocatie in de Philipsbuurt. Het doel is om de gemeente het eerste recht van koop te geven, zodat zij de regie kan voeren over de ontwikkeling van deze gebieden, met een focus op betaalbare en nultredenwoningen. Dit initiatief maakt deel uit van het volkshuisvestingsprogramma en wordt ondersteund door een subsidie uit het Volkshuisvestingsfonds.
Oordeel over de volledigheid:
Het voorstel is gedetailleerd en goed onderbouwd met wettelijke grondslagen en specifieke locaties. Het bevat duidelijke argumenten voor het vestigen van het voorkeursrecht en beschrijft de procedurele stappen die moeten worden gevolgd.
Rol van de raad:
De gemeenteraad heeft de bevoegdheid om het definitieve voorkeursrecht te vestigen voor een periode van drie jaar. De raad moet ook beslissen over eventuele bezwaren tegen het besluit.
Politieke keuzes:
De raad moet beslissen of het algemeen belang van voldoende betaalbare woningen zwaarder weegt dan het individuele belang van grondeigenaren. Ook moet worden overwogen of de gemeente voldoende middelen en capaciteit heeft om de regierol effectief te vervullen.
SMART en Inconsistenties:
Het voorstel is specifiek en meetbaar in termen van locaties en tijdsduur (drie jaar). Het is realistisch en tijdgebonden, maar de haalbaarheid hangt af van de bereidheid van eigenaren om te verkopen. Er zijn geen duidelijke inconsistenties, maar de afhankelijkheid van externe factoren zoals verkoopbereidheid kan een risico vormen.
Besluit van de raad:
De raad moet besluiten om het voorkeursrecht te vestigen op de voorgestelde locaties en het college te mandateren om het recht in te trekken indien nodig.
Participatie:
Er is een participatieproces voorzien waarbij belanghebbenden hun zienswijze kunnen indienen. Na besluitvorming worden eigenaren geïnformeerd en is er een mogelijkheid tot bezwaar.
Duurzaamheid:
Duurzaamheid speelt een rol in de transformatie van agrarische grond naar woningen met een groene dorpsmantel, wat bijdraagt aan een duurzame ruimtelijke ontwikkeling.
Financiële gevolgen:
Het voorstel zelf heeft geen directe financiële gevolgen, maar de verwerving van gronden kan kosten met zich meebrengen. Er is een claim gedaan in de begroting voor extra middelen om de uitvoering te ondersteunen.
Dossier vormen
Typ of selecteer een zoekterm, voeg optioneel een of meer alternatieven toe (komma gescheiden) en verfijn de zoekopdracht naar behoefte met extra zoektermen.
Titel en Samenvatting:
De titel van het voorstel is "Raadsinformatiebrief uitvoering geven aan het volkshuisvestingsprogramma." Het voorstel betreft de uitvoering van het Volkshuisvestingsprogramma ‘Goed wonen in Sittard-Geleen 2025-2030’. Het programma richt zich op het toevoegen van woningen tot 2030, met een focus op sociale, betaalbare en dure woningen. Het vestigen van een voorkeursrecht op bepaalde locaties is een belangrijk onderdeel, bedoeld om grip te krijgen op de woningbouwontwikkeling en kwaliteitsverbetering. Het voorkeursrecht geeft de gemeente het eerste recht van koop, zonder verplichting tot aankoop. Het programma omvat ook wijkvernieuwing in de Philipsbuurt, ondersteund door een subsidie van het Volkshuisvestingsfonds.
Volledigheid van het Voorstel:
Het voorstel is redelijk volledig, met duidelijke uitleg over het voorkeursrecht, de locaties, en de financiële en juridische implicaties. Er is echter ruimte voor meer gedetailleerde informatie over de specifieke acties en tijdlijnen.
Rol van de Raad:
De raad moet beslissen over het definitief vestigen van het voorkeursrecht voor een periode van drie jaar. Dit besluit is cruciaal voor de uitvoering van het volkshuisvestingsprogramma.
Politieke Keuzes:
De raad moet kiezen of ze het voorkeursrecht willen vestigen, wat invloed heeft op de woningmarkt en de betrokkenheid van private partijen. Er moet ook een afweging worden gemaakt tussen woningbouw en het behoud van uitzicht en leefkwaliteit voor huidige bewoners.
SMART Analyse en Inconsistenties:
Het voorstel is specifiek en meetbaar in termen van locaties en doelen, maar mist concrete tijdlijnen en specifieke criteria voor succes. Er zijn geen duidelijke inconsistenties, maar de haalbaarheid van de financiële en juridische aspecten kan beter worden onderbouwd.
Participatie:
Er is sprake van participatie door middel van bewonersbijeenkomsten, maar de mate van invloed van bewoners op de uiteindelijke beslissingen is niet duidelijk.
Duurzaamheid:
Duurzaamheid wordt impliciet genoemd in termen van levensloopbestendige woningen en groene dorpsmantels, maar het is geen centraal thema in het voorstel.
Financiële Gevolgen:
De financiële gevolgen zijn aanzienlijk, met een gemeentelijke cofinanciering van 45 miljoen euro naast de subsidie van 105 miljoen euro. Er is geen gedetailleerde dekking aangegeven, wat een risico kan vormen voor de gemeentelijke begroting.
Dossier vormen
Typ of selecteer een zoekterm, voeg optioneel een of meer alternatieven toe (komma gescheiden) en verfijn de zoekopdracht naar behoefte met extra zoektermen.